“Cả 22 thành viên hiện tại của Hội đồng Khoa học Quốc gia đã bị sa thải vào ngày thứ Sáu, có hiệu lực ngay lập tức,” Yolanda Gil, giám đốc cấp cao phụ trách các sáng kiến chiến lược lớn về trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu tại Đại học Nam California và là một trong những thành viên, cho biết trong một email gửi cho The Epoch Times vào ngày 27/4.
Bà Gil cho biết hội đồng này đang hoàn thiện một báo cáo về khoa học và kỹ thuật.
Keivan Stassun, giáo sư vật lý và thiên văn học tại Đại học Vanderbilt, nói với The Epoch Times hôm thứ Hai rằng ông đã nhận được thông báo từ Văn phòng Nhân sự của Nhà Trắng vào ngày 24/4 về việc bị sa thải khỏi hội đồng.
Ông Stassun cho biết không có lý do cụ thể nào được cung cấp.
“Hội đồng Khoa học Quốc gia được thành lập bởi một đạo luật của Quốc hội vào năm 1950 với mục đích đảm bảo quốc gia chúng ta luôn đứng đầu trong nghiên cứu khoa học cơ bản và công nghệ, để duy trì sức cạnh tranh trên thế giới. Việc sa thải cơ quan này là một bước lùi lớn đối với quốc gia chúng ta, vào một thời điểm trong lịch sử nhân loại, khi tương lai sẽ được quyết định dựa trên khoa học và công nghệ,” ông Stassun nói.
Khi được hỏi lý do vì sao các thành viên bị sa thải, một quan chức Nhà Trắng trả lời The Epoch Times qua email rằng một quyết định của Tòa án Tối cao vào năm 2021 “đã đặt ra các câu hỏi về tính hợp hiến của việc các ứng viên không được Thượng viện xác nhận có thể thực thi các quyền hạn mà Quốc hội đã giao cho Hội đồng Khoa học Quốc gia”.
“Chúng tôi mong muốn hợp tác với Quốc hội để cập nhật điều lệ và đảm bảo Hội đồng Khoa học Quốc gia có thể thực hiện nhiệm vụ của mình như Quốc hội đã định,” quan chức này nói. “Công việc của Quỹ Khoa học Quốc gia (NSF) tiếp tục không bị gián đoạn.”
Quốc hội đã thành lập Quỹ Khoa học Quốc gia (NSF) với mục đích thúc đẩy tiến bộ khoa học, cải thiện sức khỏe và tăng cường quốc phòng. Quỹ này tài trợ cho các nghiên cứu và tổ chức các hội thảo, cùng nhiều công việc khác, và đã giúp tạo ra những sáng kiến như in 3D và hình ảnh cộng hưởng từ (MRI).
Quỹ này không có giám đốc kể từ khi Sethuraman Panchanathan từ chức vào năm 2025, với lý do ông cảm thấy đã đến lúc “trao quyền lãnh đạo cho thế hệ mới” sau các đợt sa thải và hủy bỏ các khoản tài trợ. Ông Trump gần đây đã đề cử ông Jim O’Neill làm giám đốc của Quỹ này, nhưng Thượng viện vẫn chưa đưa ra quyết định về đề cử.
Các nhà lập pháp cũng đã tạo ra Hội đồng Khoa học Quốc gia để hướng dẫn chính sách của NSF và tư vấn cho Quốc hội và Tổng thống về các vấn đề liên quan đến khoa học và kỹ thuật. Tổng thống bổ nhiệm các thành viên hội đồng với nhiệm kỳ 6 năm. 1/3 số thành viên của hội đồng được bổ nhiệm mỗi 2 năm. Một số thành viên bị sa thải đã dự kiến sẽ rời đi vào ngày 10/5.
“Mỗi Tổng thống đều mong muốn các cố vấn phục vụ theo cách phù hợp với các ưu tiên của nhánh hành pháp và lập pháp,” Đại diện Brian Babin (Cộng hòa-Texas), Chủ tịch Ủy ban Khoa học, Không gian và Công nghệ của Hạ viện, nói với The Epoch Times qua email.
“Tôi mong chờ xem ai là người mà Tổng thống Trump chọn để thay thế vào Hội đồng Khoa học Quốc gia và làm mới lại các cơ quan khoa học của chúng ta, tập trung vào nhiệm vụ cốt lõi của họ: theo đuổi khoa học.”
Đại diện Zoe Lofgren (Dân chủ-California), thành viên cao cấp của ủy ban, cho biết các nhân viên của bà đã biết từ nhiều nguồn khác nhau rằng ông Trump đã sa thải tất cả các thành viên của hội đồng.
“Đây là một động thái ngớ ngẩn mới nhất của một Tổng thống tiếp tục làm tổn hại đến khoa học và sự sáng tạo của Mỹ,” bà nói trong một tuyên bố.
“Hội đồng Khoa học Quốc gia là một cơ quan không thuộc về chính trị. Nó tư vấn cho Tổng thống về tương lai của NSF. Thật đáng tiếc là không có gì ngạc nhiên khi một Tổng thống từ ngày đầu tiên đã tấn công NSF, và bây giờ lại muốn phá hủy hội đồng giúp hướng dẫn Quỹ này. Liệu Tổng thống sẽ bổ nhiệm những người ủng hộ MAGA vào Hội đồng Khoa học Quốc gia, những người sẽ không đứng lên chống lại ông khi ông giao quyền lãnh đạo khoa học của chúng ta cho các đối thủ của chúng ta?”
Cuộc họp gần nhất của hội đồng là vào ngày 25/2. Cuộc họp tiếp theo dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 5./5.
Trong đề xuất ngân sách năm 2027, ông Trump đã đề xuất giảm ngân sách cho Quỹ Khoa học Quốc gia khoảng 55%. Một đề xuất giảm ngân sách tương tự cũng đã được đưa ra cho ngân sách năm 2026, nhưng Quốc hội cuối cùng đã giữ mức tài trợ không thay đổi.
Các ủy ban khác cũng đã được tái cơ cấu hoàn toàn trong chính quyền Trump, bao gồm cả ban cố vấn vắc-xin của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC). Vào tháng Ba, một thẩm phán liên bang đã ra phán quyết rằng việc bổ nhiệm thay thế bị tạm dừng khi vụ kiện vẫn đang tiếp tục, vì Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. đã không tuân thủ quy trình đúng trong việc bổ nhiệm các thành viên mới.
Theo Zachary Stieber/ The Epoch Times